Holwierde


Wie mozzen aal week

Negen joar bin ik sjofeur west. En doar kin ik nog wel wat van vertellen:
Smoandoags haar wie n veevoederrit Holwier, Nansum, Oetwier, Biessum tot aan Moskou in Delfsiel. Doar woonde Lammert Oosting. Doar mos we din hin en dat kon we net presies tegen een uur of haalf ain kloar kriegen. Din haar we de linkerklanten dij we op de weg tegen kwamen dij waren dij dag veur mie, zeg mor, de rechterklanten waren veur Aalko, want Aalko was altied bie mie hin. Mit zien baident deden we dat. Als ter n klant was dij vief mud hebben mos, din mos ik ter drij van weg brengen en Aalko twij. Dat wer zuver van t begun oaf aan op wogen zet. Verste klant kwam veur op woagen. Omgekeerd, als ter aan de rechterkaant vief waren din brocht Aalko drij hin en ik twij. Nooit gain verschil van maining had. Behalve Maarten Lier, dij woonde wel twijhonderd meter van weg oaf. Op nek dij boudel. Dij vouerde verschrikkelk stief. Dat was ain van onze grootste klanten. Doar haar we op n duur nog n kruiwoagen bie. Din mos zien zeun ook zoveul mithoalen en dij was zo lui as n vlint. Wie mozzen doar soms wel drij moal in de weer. Twijhonderd meter. Elk mit n mud op nek. Dij Lier mos mit kruiwoagen kommen, want dij kon ja n poar meer hebben. Wie waren op n duur al zo ver hin, wie pakten twijmoal viefteg kilo op nek. En din runnen en waist wat dij jong dee? Dij ree ons aingoal op hakken. En wie schelden, mor wie duzzen gain woord teveul zeggen. Ol Lier zag dat wel en din kreeg dij jong weer n beste praan schelden.
Din kwam we bie De Lange, n leutje klant, mor dij haar altied wat aan te maarken. Din noar Biessum en dat ging oareg schier. De leste klant was din Lammert Oost. En astoe doar op achterdeel kwamst, din mostoe hal achterdeel over, doar was n kist, doar mos t in. En din was t doar zo glad, doar konst nait lopen, dat ik bin doar n keer op kont terecht kommen mit zak veevoeder op nek. Ik lag langoet in group. Dat was noatuurlek n hal lawaai. Ik zeg: “Ik kom nait weer, hoal mor eerst n zak zoagmeel.” Zo glad was ter.
Vrijdoags gingen we van Holwier, Damsterweg en noar Maarsum, Solwerd deur Appengedam hin. Twij Hartoggen haar we doar, beste klanten. Din kwam we terug mit ons baident en din kwam we over Jukwerd en Kraiwerd. Leste klant was din krougholder Joager en altied n haalf mud gaarstemeel, want dij haar ain swien.
En wie haren t Klooster, jonges van Ebbens zaten doar. Dou laip t n moal tegen t veujoar en ze mozzen kunstmis zaaien. Willem en Derk, dat waren mien kammeroaden ook ja. Wie kommen doar in schuur. En dou op n ollerwetse boerenwoagen, nog gain luchtbanden, n ledder der op en doar mos dij kunstmis op. En zai mit heur baident doar mit bezeg. Ik moak doar n opmaarking: “Wat bin je doar wel nait aan t prutsen?” Aalko was netzo staark as ik heur. Hai was wat klainer as ik, mor hai was netzo mans. Ik stotte hom al aan: “Dij schieterege zakjes, mit twij man der bie, ik zol mie wat sch0amen.”Mor ze dochten dat ik nait wis hou zwoar dij zakken waren. “Houveul most ter op hebben?” “Zeuven.” “Veur n rieksdoalder gooi ik die der zeuven op.” Ze keken mie aan. “Joa, mainst dat?” “Joa, veur n rieksdoalder.“ Ik zeg: “Als ik t nait dou, krigst rieksdoalder van mie.” Aalko begon al te knivvelen. Ik dee hal demonstratief jas oet. “Woar motten ze liggen?” “Doar en doar.” Ze mozzen n beetje verdald worden. Ochoi, in n scheet en poest haar ik dij zeuven kunstmiszakken der op liggen. Ik kon dat ook gemakkelk doun, ik legde ze veur knij en ik naaide ze zo op dij woagen. Ik zee: “Mot je der nait n poar meer op hebben?” “Nee, mor nait meer, aans brekt ons dij ledder ook n0g.” “Nou even ons rieksdoalder beuren!” Wie kregen ons rieksdoalder en wie waren de koning te riek. n Rieksdoalder!
Ons leste klant was krougholder, wie binnen der doen vandoan kommen. Wie kwamen veul te loat ja. Aalko was bie ons op kost. Mien ol heer schol ons oet, hai vernam ook ja direkt wel dat wie lang nait kouster waren. Mien ol heer laainde altied juffers aan de iesverainegen veur verlichtinq en doar zat zo’n middensloot in en doar mos je omtou. En dij was nog nuver braid. Mor wie waren ja riek en staark. wie mozzen nog eerst n mud mais noar Runzing brengen en dij haar zo‘n kwoie hond. Dat ging al moeilek, want wie haren ja n beste borrel op. En dou dij juffers, dij mos wie ophoalen, want t ies was doan. Aan dis kaant, dat was mor n juffer op nek en dij haalverwege t laand op n landwoagen leggen en dat noar hoestou. Mor anderkaant van sloot stonden ook gounent. Aalko zegt: “Ach, ik kin der wel overhin lopen.” Op n juffer, over sloot. want hai wol nait rondlopen. Dat ging ook wel moeilek, want t was ja vrezelk drasseg laand. Hai der overhin. Eerste moal lukte hom en dou mos e mit n juffer overkommen. Ochgoi, doar plompt e in sloot. Dou wast halmoal nait goud meer. wie hebhen alle juffers wel kregen. Mor doun we weer thouskwamen n vrezelk lawaai. Mien ol heer komt ter aanlopen, duvels vanzulf: “Doe mor op t nust,” zegt e tegen Aalko, “doe bist hallendaal niks meer weerd.” En n beste praan schelden.
Ainmoal heb we t had mit n rit noar Appengedam tou. Dou was dij dikke Bus overleden woar nou Schep woont, net tegenover Henkie de Vries. De ol man was overleden. Din kreeg je al n kontroffel mit hin: “Hé, gain geintjes hin!” wie haren al n stuk of wat had en dou mos we doar hin. Jokkop de Vries komt en dij helpt ons. Meel op nek, over brukje hin. Wie hebben t doar ook al beleefd dat we dwars deur t brukje hin goan binnen, omdat planken verrot waren. Din wis we presies welke planken steveg waren. En din zeden wie doar wat van: “Dat kin zo nait.” Wie haren t meel op stee, lege zakken onder aarm. “Wil je ons wel even helpen, jonges?” waigeren dust nait. “Och, joawel, woarom zol wie joa nait even willen helpen.” “Joa,” zegt e, “Mien schoonvoader is overleden en dij wil ik groag van veurste koamer noar veurkoamer hebben.” Dat was niks veur jongkerels heur. Wie keken mekoar aan, mor wie duzzen nait waigeren. Wie zeden: “Dat dou we.” Wie mozzen dij kist pakken. Aalko aan ain kaant en ik aan ander kaant, mor ik mos achteroet. t Was n beetje n male draai. Deur van koamer open. Ik stapte over drumpel en ik zakte direkt deur vlouer hin. k Zat netzo vast as n hoes. Ik heb nog geluk had dat de drumpel hiel. Mor ik kon gain stap verzetten. Wie keken mekoar aan: “Zo kin t nait.” Langzoamerhand der n beetje oetscharrelen. Mozzen der eerst n poar ol planken kommen, dij mos e te schuur oethoalen en dij eerst op vlouer. Dou kon we verder.
Din ging we verder en pakten Maarsum. En din mos we noar Spithorst, net teqenover tolhoes. Dou haar wie al n trailer.
Vrijdoags was t altied bandeg. En veural bie dij korte doagen in de winter. Hartstikke donker en n smale loan. wie konden baident goud koereuren. Din gingen wie noar dij Spithorst tou en doar waren drij gekken! Drij gekke vraauwlu. En doar waren wie doodsbang veur. Veural als t donker is, din schrikt dat nog ekstroa oaf. En hoast gainain van allen dus doar in schuur om dat meel der hin te brengen. Zo slim was t. Ain keer heb we t beleefd, wie doun deur open en dij vraauwlu, as deur n wesp stoken, naaien der net zo haard oet. Wie stonden as vernoageld bie deur, En dou komt dij ol Spithorst, dat was mor n leutje kereltje, der aanlopen: “Woar binnen dij vraauwlu?” “Joa, dij binnen ons veurbie vlogen.” Wie waren al doodsblied dat ze vot waren ja. Hai der achteraan en wie hebben as de bliksem moakt dat we der vandoan kwamen en wie duzzen der hoast nait weer hin. Mor wie mozzen aal week.
Op Solwerd haren wie twij Hartoggen, dat waren bruiers. En dat was altied konkurentie. “Wat vouert bruier nou?” Oe, doar most altied zo veurzichteg mit wezen. Dij vouerden ook zo stief en, handje kontantje. Ik zee din mor: “Ie moaken mekoar nait zo veul.” Dust ja nait meer te zeggen.
Op Jukwerd haren wie n hounderboer. Dij mos n mud mais of gemengd graan hebben en din noar Van der Luit en dij haar zo’n minne hond, n herder. “Hai dut niks,” zegt Van der Luit. Ik haar al n moal de eer had, twij vouer hooi, ik loop ter veurbie en: hap! haar e mie, dwars deur alles hin. Ik bin zo schrokken, ik loat dij mud mais duvelen. Deur hal schuur hin. Kreeg n praan schelden. Ik zeg: “Joa, mor ie motten mie nait kwoalek nemen, kiek mor even en ik breng t ook nait weer.” Hebben wie ook nait weer doan.
Din most roag hin brengen noar bakker Koegel en als we doar kwamen deden we neus dicht. Echt woar. Op zolder brengen. Het leefde van de rotten en moezen, mor hai haar t allerlekkerste brood. Wonderlek is t. Din kwamst bie Esse Mulder, Brouderij, doar brakstie de nek over leutje eerappels. Dij lagen overal. En dat is min goud as ter op stapst en veural as t n mud op nek hest. Doar heb we ook van alles beleefd. Doar waren nooit gain senten en din mos ol heer der weer hin.