Holwierde


HET VERHAAL VAN DE DRIE JUFFERS

Aan de Juffertoren, uit vermoedelijk het midden van de 13e eeuw, die als losse toren aan de zuidzijde van de Stefanuskerk heeft gestaan, is een sage verbonden die verteld van drie rijke juffers (zusters) die een losbandig leven leiden.

Zij brachten hun jonge jaren in ijdelheid door met zingen, springen en dansen.
Op zekere dag kwamen ze tot inkeer (omdat de pest uitbrak?) en besloten hun plezierige leventje op te geven en hun leven te beteren. Ze overlegden met elkaar wat voor goeds ze met hun vele geld konden doen voor de wereld en besloten ieder een kant op te gaan en daar waar ze gingen wonen een hoge toren te laten bouwen ter ere van God in de hemel en als boete voor hun zondige leven.
De drie torens zouden aan elkaar gelijk worden, omdat ook de juffers aan elkaar gelijk waren. Hierna namen ze afscheid van elkaar en van hun jeugd.
En zo verrezen- volgens de overlevering- in Onstwedde, Schildwolde en Holwierde de juffertorens. Ze konden alle drie van verre worden gezien, waren alle drie van onder tot de top van baksteen opgetrokken en alle drie een lust voor het oog.

De historische werkelijkheid van de naam juffertoren is natuurlijk anders. De term ‘juffer’ verwijst naar de vorm van de toren die namelijk een gemetselde naaldspits had. Een juffer is een lange dunne dennenpaal die spits is afgesneden en net als de dennepaal was de stenen toren uit één stuk gemaakt. Een juffertoren is dus een smalle, hoogopgaande, spits toelopende toren.

Oorspronkelijk was deze toren 207 voet – dat is 60 meter- hoog en diende zij als lichtbaken voor de schepen op de Eems omdat zij van een lantaren was voorzien.
Toen de toren gevaarlijk begon over te hellen, werd ze in 1807 door het rijk overgenomen en tot op ruim 100 voet hoogte afgebroken en van een nieuwe spits voorzien. De “Rijkszorg” heeft niet kunnen verhinderen dat op 29 november 1836, tijdens een hevige storm, de spits er af is gewaaid. De toren werd hierna eerst dichtgemetseld.

Zo kende ds. Westendorp hem: “Holwierde is zeer bekend wegens deszelfs toren van 103 voeten hoog, welke aan de zeelieden bij het binnenzeilen en bij de vaart op de Eems tot een baken verstrekt en ook, uit dien hoofde, thans van rijkswege onderhouden wordt.” (Kremer, 2e druk., 352)

De torens van Onstwedde en Schildwolde staan er nog steeds maar de toren in Holwierde is in 1854 afgebroken.

kerktorenSchildwolde002

Onstwedde                                                                        Schildwolde