Holwierde


PUBLICATIES OVER ‘DE KEI’- januari 1965- 2000

1e artikel/ januari 1965
(Van onze redacteur te Delfzijl)
Holwierde heeft op oudejaarsdag Bierum tegen zich in het harnas gejaagd door weer eens te gaan slepen met de zes ton zware kei, die de trots van de Bierumers is. Evenals zes jaar geleden haalden enkele mannen uit Holwierde de geweldige zwerfsteen in het holst van de nacht onopgemerkt uit het naburig dorp. Pogingen van Bierum om de kei nog voor de jaarwisseling terug te halen mislukten doordat de “inlichtingendienst” van Holwierde tijdig van dit voornemen op de hoogte was, zodat men nog snel vele auto’s rond de steen kon parkeren. De door Bierum bestelde kraanauto van de Damster Auto Maatschappij moest daardoor onverrichter zake naar de garage terugkeren.

001 de kei 1966 002

De kei, die de inzet is van de strijd tussen de beide dorpen, werd op het militaire terrein tussen Appingedam en Holwierde gevonden. Dat de steen daarna een plaatsje in het hoofddorp van de gemeente Bierum kreeg stond vele ingezetenen van Holwierde maar weinig aan. “Die kei is bij Holwierde gevonden en hoort dus in ons dorp”, meende men.
Nu nog zijn velen te Holwierde trots op de wijze waarop in de nacht van de jaarwisseling 1959-’60 de steen naar Holwierde werd gehaald. “Het was toen vooral spannend, omdat midden in Bierum twee banden van een auto knapten. Ze hebben er echter niets gemerkt”, hoorden we eergisteren van een jongeman, die zijn voldoening over het slagen van de acties niet onder stoelen en banken stak.

Grote drukte
Holwierde heeft de steen in oktober 1959 weer naar Bierum zien verhuizen. Nu nog kunnen ze er weinig waardering voor opbrengen, dat dit gewoon in de loop van het jaar gebeurd is. “Zoiets moet op oudejaarsdag gebeuren”, is veler mening. Daarom heeft men in de nacht van 30 op 31 december tot ná middernacht gewacht alvorens opnieuw met de kei te gaan slepen. Omstreeks vijf uur lag hij voor de tweede maal op het gazon aan de provinciale weg te Holwierde.
Het tweede bedrijf begon die dag omstreeks twee uur. Toen kregen de beide rijbanen aan weerszijden van het gazon plotseling het karakter van het centrum van een drukke stad gedurende de spitsuren. Steeds meer automobilisten zochten er een parkeerplaatsje voor hun voertuig. In het dorp, waar nauwelijks een kwartier tevoren de landelijke rust nog heerste, kwamen jong en oud op de been.
Weldra bleek, dat de inlichtingendienst van Holwierde goed gewerkt had. Op het toneel verschenen ook een aantal Bierumers, de kraanauto van de DAM en twee politiemannen uit Appingedam. De kraanauto kwam voor niets en kon terugkeren; de politiemannen hoefden niet op te treden en konden volstaan met rustig toekijken.

De heer A. W. Ritsema, die in het dorpsleven van Holwierde een belangrijke rol speelt, keek eveneens rustig toe, al was het meer met de blik van een veldheer, die de situatie wil blijven overzien. Het vertrek van de kraanauto was voor hem aanleiding om even te verdwijnen. Na zijn terugkeer bij de menigte zei hij veelbetekenend: “Zo, de kraanauto is weg en zal ook wel een poosje wegblijven”.
De wachtposten, die Holwierde des nachts uitzette, hadden dan ook meer ten doel de geparkeerde auto’s te beschermen dan te voorkomen, dat de kraanauto alsnog aan het werk zou gaan.
003004

Niet heeft men weten te voorkomen, dat er op oudejaarsavond aan de auto’s van enkele ingezetenen van Holwierde, die de Gereformeerde kerk te Bierum bezochten, werd geknoeid. Van die auto’s werden kabels losgetrokken en banden zonder spanning gezet. De rijkspolitie heeft de zaak in onderzoek gekregen. Het is niet bekend of dit een kwestie van represaille is. Wel is opmerkelijk, dat van de ongeveer twintig  auto’s bij de kerk juist vijf uit Holwierde onklaar werden gemaakt.

Een landbouwer uit Bierum heeft inmiddels gemerkt, dat Holwierde bereid is de steen flink te verdedigen. Hij kreeg een pak slaag toen men hem betrapte bij pogingen om één van de stenen onder de zware kei weg te wrikken.
de kei jan. 65- 2

2e artikel/ januari 1965
Geslaagde Oudejaarsdagstunt
HOLWIERDERS HAALDEN KEI UIT BIERUM

HOLWIERDE – De kei van Bierum is weer eens verhuisd naar Holwierde.
Nu moet men niet menen dat zoiets op geheel vrijwillige basis is gebeurd. De geschiedenis vertelt dat de veel omstreden kei in de oudejaarsnacht van 1959 op 1960 voor de eerste keer door de Holwierders uit Bierum werd gehaald.
In juni van 1960 pikten de Bierumers “hun” eigendom weer terug en nadien gebeurde er niets meer. Maar in Holwierde leven nu eenmaal figuren die zich niet zonder meer gewonnen geven. Juist op een moment dat er wellicht helemaal niet meer aan de steen werd gedacht, sloeg het Holwierder brein toe. De traditie werd zelfs gehandhaafd, want op oudejaarsdag werd de kei opnieuw in de kabels van de zware DAM-kraanwagen gehesen en in triomf naar Holwierde gevoerd. Listig van de Holwierders was evenwel dat zij niet in de nacht van oud op nieuw hun slag sloegen, maar direct bij het prille begin van de oudejaarsdag hun daad volvoerden.

Snel gewerkt
In de nacht van 30 op 31 december doorboorde de zware DAMkraanwagen de nachtelijke stilte in Bierum. Vrijwel geen geluid werd gehoord toen de Holwierders in het nachtelijk duister hun werk uitvoerden. Even dreigde er een kink in de kabel te komen toen één der Bierumers lont scheen te ruiken en zijn auto dwars op de weg ging parkeren, maar dit obstakel hebben de Holwierders vakkundig uit de weg weten te ruimen.
Op het gazon tegenover het postkantoor te Holwierde prijkt nu de steen van, ja hoeveel kilogrammen. De één beweert dat de steen 3 ton weegt, een ander vijf en weer anderen spreken van zes ton, terwijl er nu zelfs mensen zijn die beweren dat de kei maar liefst zeven ton weegt.

GESCHIEDENIS
De geschiedenis van de kei is als volgt: Bij het klaar maken van de militaire werken achter Marsum werd diep in de grond deze zwerfkei gevonden. Nu zijn er boze tongen die zelfs durven beweren dat de steen in de grond toebehorend aan de gemeente Appingedam is gevonden. Anderen beweren weer dat Appingedam’s toenmalig gemeentebestuur geen interesse voor de steen had. Hoe het zij, de steen verhuisde naar Bierum, waar zij een plaatsje kreeg bij het prachtige bejaardencentrum ,Luingaborg’. De Holwierders hebben dat nooit helemaal goed kunnen verdragen, want zij vonden, en misschien wel terecht, dat de kei in Holwierde was gevonden en dus ook in Holwierde een plaatsje moest hebben. Deze rivaliteit heeft geleid tot boven omschreven gebeurtenissen.

GROTE BELANGSTELLING
Het feit zelf trok in Holwierde een enorm grote belangstelling, vooral toen bekend werd dat de Bierumers (middels het gemeentebestuur?) zouden trachten hun rechtmatig eigendom terug te halen. Holwierde’s grote man A. W. Ritsema, die ongetwijfeld de ziel van deze actie is geweest, kwam tot grote activiteit. Alle autobezitters werden onmiddellijk naar de bedreigde plaats gedirigeerd en het gazon waarop de steen rustte werd als het ware hermetisch van de buitenwereld afgesloten.
de kei 1965 1

De door de Bierumers gerekruteerde kraanwagen van de DAM moest onverrichter zake rechts om keert maken, want het was een onmogelijkheid om bij de kei te komen. ‘Voorlopig zien we de kraanwagen hier niet weer’, zei A. W. Ritsema met een brede grijns op zijn gezicht.
Niet alle Bierumers hebben dit voorval sportief weten op te vatten. Gelukkig was het slechts een minderheid die nogal afgaf op de methode waarop de Holwierders te werk waren gegaan.
We willen niet aannemen dat het onklaar maken van verschillende auto’s van Holwierders die op oudejaarsavond in Bierum de kerk bezochten, het werk is geweest van Bierumer jongelui, bedoeld als een soort represaille, want dat zou toch wel een heel erg te laken wraak zijn geweest.
De Bierumers kennende en wetende dat de Oldenhuisen en al die andere vernuftige Bierumers allang bezig zijn om een tegenzet uit te prakkiseren, geloven wij vast en zeker dat Holwierde in de (naaste?) toekomst een tegenaanval kan verwachten. Dat Holwierde op haar beurt alles in het werk zal stellen om de steen nu definitief in Holwierde te houden, spreekt al evenzeer.

kei 65

3e artikel
IN DE STEEN-ARME streek tussen Eems en Lauwers is elk keitje meegenomen en dat moeten de Holwierders enkele jaren geleden ook gedacht hebben, toen ze onaangekondigd de reuzensteen (4500 kg) van Bierum binnnen eigen grenzen sleepten. Deze snode daad was voor de verraste Bierumers niet minder dan een juwelenroof en men zinde op wraak. Die wraak kwam vrij spoedig daarna, toen het gevaarte werd terugveroverd op de buren, maar zie, opnieuw sloegen de Holwierders, indachtig het gezegde ‘de aanhouder wint’, hun slag en sindsdien rust de kei van Bierum op vier mini-keitjes op een gazon aan de Holwierder hoofdweg.

In het “bestolen” dorp heeft men het er niet bij laten zitten, maar alle aanvallen werden door een consequente steenwacht (op hoogtijdagen als Oudjaar) verijdeld. Eén keer werd de kei van zijn voetstuk gestoten, maar verder kwamen de Bierumers niet omdat hun wachtpost zijn verschrikkelijke dorst ging lessen in een Holwierder etablissement, waar uitgerekend alle verdedigingstroepen verzameld waren. Om o.a. politieke redenen (dat kan namelijk in de gemeente Bierum) , lieten de aanvallers het bij enkele plaagstootjes. Zo was op een morgen op een groot bord, dat in het nachtelijk duister bij de steen was geplaatst, te lezen:
“Zij staan op wacht en lijden kou, lang wordt de nacht, zo zonder vrouw. Angst voor de Bierumer benden dwingt ze naar hier. Met bier en jenever gaat angst uit hun lever.
Zo staan ze op wacht, de ganse nacht voor een rot ideaal, voor Bierums zegepraal.”

de kei 1967

Lang hebben ze er in Bierum over gedacht om de steen terug te pikken, maar daarvoor moeten groot-vervoerders worden ingeschakeld en met dezen hebben de Holwierders een niet-aanvalsverdrag gesloten. Doch zonder een kei kunnen ze in Bierum niet meer leven en dus trokken onlangs enkelen van hen naar een zandgraverij achter Emmen en haalden een nieuwe kei van maar liefst ruim 7000 kg., die nu weer op het vertrouwde plaatsje bij de Ned. Herv. kerk staat. Er wordt gefluisterd, dat kort geleden op de kei in Holwierde een gesneden witbrood lag, want deze moet nu heel wat aankomen om het  Bierumer gewicht te bereiken. Maar wie weet…….

de kei - kopie

kei-1-691x8004e artikel/ januari 1981

kei-2-571x800
5e artikel/ januari 2000

kei 3