Holwierde


VUURTOREN UITEINDE, een Canadees verslag

Vlakbij de tegenwoordig gaslocatie op Uiteinde stond tot en met de WO II een vuurtoren, bouwjaar 1888, te vergelijken met de Brandaris op Terschelling, alleen minder hoog. Naast de toren stond een particuliere woning, voorheen was dit een douanewoning, bouwjaar 1895. In de laatste oorlogsdagen hebben de bewoners van de toren en het huis zeer bange dagen meegemaakt. De toren werd door de Duitsers veelvuldig als uitkijkpunt gebruikt om de vuurleiding van de bezetter te Nansum van informatie te voorzien over de vorderingen van de geallieerde troepen. Om deze uitkijkpost uit te schakelen werd uiteindelijk door de grondtroepen der geallieerden de RAF gevraagd om luchtsteun. Deze kwam daadwerkelijk in de vorm van twee Typhoon bommenwerpers, terwijl de bewoners met hun kinderen en een aantal Duitse soldaten in allerijl een veilig heenkomen hadden gezocht in de kelder van de toren en de woning. De toren kreeg een voltreffer aan de zuidzijde. Bewoners van beide gebouwen zijn na deze angstige ervaring zo snel mogelijk gevlucht. Na de oorlog is de toren afgebroken. Het huis was wel beschadigd maar is hersteld en nog tot 1965 (dijkverzwaring) bewoond gebleven.

Eén van de Canadese soldaten die destijds aan de gebeurtenissen deelnam, correspondeerde met de Fam. K. Kool.
Onderstaand een gedeelte uit deze correspondentie (2002):

Zoals ik het mij herinner:
We kwamen vlakbij Nansum, we reden in een “Carrier” uitgerust met een machinegeweer en een vlammenwerper. Bij een T-splitsing reden we rechtsaf en later links over een weg parallel aan de dijk. Ongeveer een km verder bleek alles rustig, dus keerden we terug naar Nansum. Daarna reden we over de weg naar de vuurtoren naar een kleine bunker naast de vuurtoren. Wij werden onderweg daarnaartoe met granaatvuur bestookt. Ik werd in m’n knie geraakt, waardoor ik niet verder ging maar de patrouille ging de dijk op naar het blokhuis. Ze waren in het gebied beland waar glasmijnen lagen. Deze lagen daar om mensen tegen te houden de dijk op te gaan. De Kapitein stapte erop en kreeg scherven in zijn been en zijn broekspijpen waren vernield. Volgens mij waren de Duitsers in de vuurtoren, ze hielden zich stil en hielden ons nauwlettend in het oog. Daarna keerden we terug naar de weg waar we eerder langs gekomen waren en toen namen ze met granaten de schuur onder vuur waarin wij ons verscholen. We trokken ons terug naar de drie huizen waarvan ik sprak en toen bliezen ze één van de huizen op. Op dat moment hebben we luchtsteun aangevraagd en twee Typhoon-RAF toestellen bombardeerden de vuurtoren. De volgende dag trokken we verder langs de dijk voor de bevrijding van Nansum. Pte. G.W,Good (21 jaar) uit Arnprior Ontario en Pte.G.Tayl0r(26 jaar) uit Chatham Ontario kwamen bij deze actie om het leven (28-04-1945). Ik was bij hen maar was lichtgewond door scherven in mijn benen. Ik had mijn radio op mijn rug, daardoor ben ik gespaard gebleven voor ernstige verwondingen of erger. Er zijn meer van ons gesneuveld maar die kende ik niet persoonlijk. Pte.Noel Foreman (22 jaar) sneuvelde op 29-04-1945 op diezelfde weg langs de dijk toen zijn “carrier” op een mijn reed.
Na de bevrijding van de bunkers en omgeving gingen we terug naar Nansum en startten de opmars naar Delfzijl. Daar kan ik me verder niet zoveel meer van herinneren, maar ik weet wel dat we in Delfzijl waren toen VE-Day, (de capitulatie) werd aangekondigd. Er waren vele honderden gewonden, de correcte aantallen kan ik me niet herinneren. Het is lang geleden, laten we hopen dat het nooit meer gebeurd……..

Canadese schrijver anoniem

vuurtoren Uiteinde